มูกปากมดลูก

ปากมดลูก โดยเฉพาะรูเปิดด้านนอกของปากมดลูกนั้นเป็นแหล่งผลิตมูกที่สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเจริญพันธุ์และมูกปากมดลูกนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละช่วงของรอบเดือน บริเวณอื่นๆที่มีการผลิตมูกได้แก่เยื่อบุโพรงมดลูกและท่อนำไข่ ส่วนประกอบของมูกที่สร้างขึ้นส่วนมาก ประมาณ 90% จะเป็นน้ำ และอีก 10% ที่เหลือเป็นเยื่อเมือก เม็ดเลือดขาว เซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกและเซลล์ปากมดลูกที่ตายแล้ว ฮอร์โมนที่สร้างจากรังไข่เป็นตัวควบคุมการสร้างมูกที่ปากมดลูก ในช่วงกลางของรอบเดือนเมื่อ Follicle มีการผลิตฮอร์โมน Estrogen ออกมา Estrogen จะกระตุ้นให้เซลล์ที่บริเวณปากมดลูกสร้างมูกที่มีลักษณะเหลว ใส ลื่น และยืดหยุ่น คล้ายกับไข่ขาวดิบ เพราะมีน้ำเป็นส่วนประกอบค่อนข้างมาก เนื่องจากมีการสร้างมูกออกมาปริมาณมากในช่วงก่อนไข่ตก (ประมาณ 5 มิลลิลิตรต่อวัน) มูกนี้จึงอาจไหลออกมาภายนอกทางช่องคลอด ซึ่งผู้หญิงมักสังเกตเห็นได้ บางครั้งอาจใช้ลักษณะของมูกปากมดลูกที่สังเกตเห็นได้นี้เป็นตัวกำหนดช่วงเวลาในการมีเพศสัมพันธ์ เนื่องจากเป็นช่วงที่กำลังจะมีไข่ตก มูกปากมดลูกในช่วงนี้นอกจากจะช่วยให้อสุจิผ่านเข้าไปได้ง่ายแล้วยังช่วยให้อาหารหรือเพิ่มความแข็งแกร่งให้กับอสุจิอีกด้วย อีกทั้งยังเป็นที่เก็บตัวอสุจิไว้ เชื่อว่าเป็นกลไลซึ่งจะช่วยให้อสุจิอยู่ในระบบสืบพันธุ์เพศหญิงได้นานขึ้น โดยอสุจิที่ยังอยู่ในมูกบริเวณปากมดลูกจะทยอยออกมาและเดินทางต่อไปยังโพรงมดลูกและท่อนำไข่ ดังนั้นจึงยืดโอกาสให้มีการปฏิสนธิเกิดขึ้นหากมีไข่ตกหลังจากมีเพศสัมพันธ์ได้ถึงสามวัน นอกจากนี้มูกปากมดลูกยังช่วยป้องกันอสุจิจากความเป็นกรดในช่องคลอดและป้องกันอสุจิจากการถูกจับกินโดยเม็ดเลือดขาวซึ่งอยู่บริเวณปากมดลูกอีกด้วย และประการสุดท้าย มูกปากมดลูกในช่วงก่อนไข่ตกนี้จะช่วยให้เกิดการเปลี่ยนแปลงบริเวณส่วนหัวของอสุจิ หรือเป็นการขัดหัวอสุจิเป็นการเตรียมพร้อมในการปฏิสนธินั่นเอง สำหรับมูกปากมดลูกในช่วงหลังไข่ตกจะได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมน Progesterone ซึ่งสร้างจาก Corpus luteum จะควบคุมให้ปากมดลูกสร้างมูกที่มีลักษณะเหนียวข้น ออกมาแทน ซึ่งจะขัดขวางไม่ให้อสุจิผ่านเข้าไปในมดลูกได้